Το σχόλιο της Δευτέρας: Παντεσπάνι για τα Χριστούγεννα…και καλές γιορτές

Της Σοφίας Χατζοπούλου - ΣΕΛΙΔΟΔΕΙΚΤΗΣ

Μπήκαμε στην τελική ευθεία για τις διακοπές των Χριστουγέννων και πέρα από τα συναισθήματα ευφορίας για την περίοδο ξεκούρασης που έρχεται μετά από το πρώτο τρίμηνο μιας ιδιαίτερα δύσκολης σχολικής χρονιάς με κύριο χαρακτηριστικό τα κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό, εμείς οι εκπαιδευτικοί νιώθουμε όλο και πιο έντονο το άγχος της διαβίωσης σε μια κατάσταση που όλα αυξάνονται εκτός από τους μισθούς μας.

Είναι ήδη 20 Δεκεμβρίου, πέντε μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όπως λέει και το χαρακτηριστικό σποτάκι, αλλά κανείς λόγος για το πότε θα πληρωθούν οι δημόσιοι υπάλληλοι για τον μήνα Ιανουάριο. Ο φόβος αυξάνεται ότι μπορεί να επαναληφθεί το περσινό σκηνικό, όπου μισθοί κι συντάξεις καταβλήθηκαν μετά τις 25 Δεκεμβρίου, αφήνοντας τις κάλτσες στο τζάκι άδειες και τα γιορτινά τραπέζια μόνο με τα βασικά.

Άχαρο θα πει κανείς να μιλάμε για το θέμα της πληρωμής των εκπαιδευτικών τέτοιες μέρες. Σε όλη μου τη ζωή και ιδιαίτερα στον κλάδο μου το θέμα της αμοιβής του εκπαιδευτικού φαινόταν πάντα να έρχεται σε δεύτερη μοίρα. Να το ψιθυρίζουμε μεταξύ μας κάπως ενοχικά, καθώς υποβαθμίζεται από την ηγεσία και τον δημόσιο λόγο.

Η έννοια του εκπαιδευτικού έργου είθισται να προβάλλεται μόνο από την πλευρά της κοινωνικής προσφοράς και του λειτουργήματος μέσα σε μια άχλη ανιδιοτέλειας και αλτρουισμού που προσδίδει σχεδόν μια ιερότητα στην ιδιότητα του εκπαιδευτικού.

Παρόλα αυτά αυτή η μονοδιάστατη άποψη για τον ρόλο μας ξεχνά και υποβαθμίζει – ίσως σκόπιμα – κάτι πολύ βασικό. Ότι το να είσαι εκπαιδευτικός είναι επάγγελμα, δουλειά από την οποία ζούμε, εμείς και οι οικογένειές μας, άρα η πληρωμή μας είναι το ίδιο σημαντική όπως όλων. Δεν ζούμε μόνο από την αγάπη και τα χαμόγελα των μαθητών μας ούτε μόνο από τη χαρά της γνώσης και της δημιουργικότητας, αλλά έχουμε και υλικές ανάγκες οι οποίες δεν ικανοποιούνται πια επαρκώς.

Ο μισθός μας από την εποχή της κρίσης έχει πάρει τον κατήφορο, αφού τότε το επαίσχυντο 2010 χάσαμε το 1/ 3 του μισθού μας, πάγωσαν οι αυξήσεις ανά διετία, κόπηκαν τα επιδόματά μας και ο 13ος και 14ος μισθός και ακόμα και τώρα, στην εποχή της ‘οικονομικής ανάκαμψης’ της χώρας οι μισθοί μας δεν έχουν επιστρέψει στο επίπεδο που ήταν πριν την κρίση.

Ο εργοδότης μας, το κράτος, μας πετάει κυριολεκτικά ψίχουλα με πραγματικές αυξήσεις των 10 κι 15 ευρώ και αρνείται να συζητήσει για την επιστροφή των κλεμμένων, του 1ου και 14ου που δίνεται στον ιδιωτικό τομέα, την καταβολή των χαμένων διετιών μας και την ένταξη στον μισθό μας του πραγματικού επιδόματος της εξωδιδακτικής εργασίας.

Το τελευταίο αίτημα δε, αποτελεί αδήριτη και νόμιμη απαίτηση αφού τα τελευταία χρόνια ο χρόνος απασχόλησης του εργαζόμενου εκπαιδευτικού εκτός τάξης έχει αυξηθεί υπέρογκα και αντιστρόφως ανάλογα με τον μισθό μας. Οι εκπαιδευτικοί τώρα πια, ελλείψει προσωπικού στα σχολεία, προσφέρουν ποικίλες υπηρεσίες , από διοικητικές εργασίες μέχρι πακετάρισμα και διανομή γευμάτων, και οσονούπω επίβλεψη και φύλαξη των lockers που κανονίζει να εγκαταστήσει το υπουργείο μέσα από ένα ακόμα πρόγραμμα. Για να μη μιλήσουμε για τις ώρες εργασίας εκτός ωραρίου οι οποίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα μέσα από μίνι επιμορφώσεις συμβούλων της τελευταίας στιγμής ή μέσα από την προετοιμασία δικού μας εκπαιδευτικού υλικού για να ανταπεξέλθουμε σε δράσεις και προγράμματα ,όπως τα εργαστήρια δεξιοτήτων και ο ενεργός πολίτης ή στα παρωχημένα, ακατάλληλα συγγράμματα διδασκαλίας.

Και σε όλα αυτά έχουμε και τον κοινωνικό αυτοματισμό στο πρόσωπό μας με το γνωστό ‘έχετε τόσες διακοπές στις οποίες πληρώνεστε’…Αυτό όμως που δεν υπολογίζουν όσοι εξαπολύουν ΄τέτοιες γρήγορες, αφοριστικές κρίσεις είναι ότι η εργάσιμη ημέρα ενός εκπαιδευτικού δεν τελειώνει μόλις βγει από την τάξη ή μόλις φύγει από το σχολείο. Συνεχίζεται το απόγευμα και τα Σαββατοκύριακα στο σπίτι με διορθώσεις και προετοιμασία, μια που τώρα πια με τις αυξήσεις στις ελλείψεις και στις απαιτήσεις στο σχολείο, ουσιαστικά δεν προλαβαίνουμε να κάνουμε τίποτα. Οι συνεχείς εναλλαγές στον ρόλο μας, από δάσκαλο σε ψυχολόγο, σε διαπραγματευτή κρίσεων, σε εμψυχωτή, σε τραπεζοκόμο, νοσοκόμο, φύλακα, ηλεκτρολόγο και τεχνίτη φωτοτυπικού δεν μας αφήνουν ούτε λεπτό να ανασάνουμε.

Το βάρος αυτό της πραγματικής εργασίας και η συνεχής μισθολογική υποβάθμιση του επαγγέλματος έχει ήδη τις συνέπειές της στη νέα γενιά των εκπαιδευτικών. Όλο και περισσότεροι νέοι εκπαιδευτικοί που θα ήθελαν να προσφέρουν στο σχολείο αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο οικονομικό βάρος και στην ακρίβεια των μετακινήσεων, των υπέρογκων ενοικίων και της μη αναλογικότητας φόρτου εργασίας και αμοιβής και αλλάζουν πια επαγγελματικό προσανατολισμό. Για άλλη μια φορά υπουργείο και ΜΜΕ δημιουργούν κλίμα κοινωνικού αυτοματισμού με το γνωστό ‘αρνούνται να αναλάβουν υπηρεσία’ ρίχνοντας την κατηγορία στον εργαζόμενο εκπαιδευτικό και αποκρύπτοντας επιμελώς το γιατί οδηγείται σε αυτή την παραίτηση.

Η πραγματικότητα όμως είναι μια και στέκει εκεί μπροστά μας αδυσώπητη. Με την συνεχή αποστράγγιση και υποβάθμιση της εκπαίδευσης και του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού τα σχολεία μας κάποια στιγμή, όπως και τα νοσοκομεία μας, ένας άλλος δημόσιος τομέας με παράλληλη μοίρα, θα αδειάσουν. Και δεν θα φταίει ο εργαζόμενος για αυτό αλλά εκείνος που έχει κάνει τις συνθήκες εργασίας τόσο ανυπόφορες, δηλαδή το υπουργείο και οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές αποψίλωσης των δημοσίων υπηρεσιών. Και όταν πια αυτές καταρρεύσουν δεν θα θιγεί μόνο ο εργαζόμενος αλλά ολάκερη η κοινωνία η οποία δεν θα έχει που να στραφεί παρά στον αδηφάγο ιδιωτικό τομέα οδηγούμενη στην περαιτέρω φτωχοποίηση της. Και μη νομίζει κανείς ότι δεν υπάρχουν λεφτά… Αντιθέτως. Πρόκειται για ένα σχέδιο που υλοποιείται συνειδητά και μεθοδευμένα από την κυβέρνηση, η οποία κάνει προτεραιοποίηση και επιλέγει που θα δώσει κεφάλαια, στην πολεμική μηχανή και στις εταιρείες κατασκευής όπλων, σε λαχανόκηπους, κέντημα, ΑΙ και ότι άλλο πρόγραμμα τις κατέβει στο κεφάλι που να δικαιολογεί την εκμετάλλευση του δημόσιου σχολείου για τη διοχέτευση κονδυλίων σε ιδιωτικές εταιρείες, Έτσι για να κυκλοφορεί το χρήμα…

Το χρήμα που το στερούν από τους εργάτες και τις υποδομές της της εκπαίδευσης. Το χρήμα που το στερούν και μέσα από τη συνεχή πρόταξη της εθελοντικής εργασίας από την πλευρά του εργαζόμενου με ανταμοιβή μόρια αξιολόγησης και κενούς τίτλους.

Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εθελοντικής εργασίας και εξαπάτησης του εργαζόμενου είναι το δίκτυο ‘πρεσβευτών’ του εθνικού φορέα του e-twinning. Όταν κάποιος αποφασίσει να ασχοληθεί με τα ευρωπαϊκά προγράμματα e-twinning πρέπει να είναι έτοιμος να αφιερώσει πολύ χρόνο και χρήμα από την τσέπη του μια που πια δεν υπάρχει καμία επιχορήγηση αυτών των προγραμμάτων (κόπηκε και αυτή στο πνεύμα των περικοπών του 2010). Αυτή τη γνωστική ασυμφωνία έρχεται να την καλύψει ένας τίτλος από την ευρωπαϊκή πλατφόρμα που πιστοποιεί την ποιότητα του έργου (Quality Label) και η δυνατότητα που σου δίνει ο εθνικός φορέας να φέρεις τον τίτλο του Πρεσβευτή χωρίς φυσικά φράγκο για τη εργασία που θα σου ζητηθεί. Πρόκειται για δουλειά συντονισμού, επίβλεψης, οργάνωσης και συμβουλευτικής υποστήριξης δικτύων σχολείων που εκπονούν τέτοια προγράμματα. Δουλειά ολικής απασχόλησης δηλαδή που πληρώνεται με έναν τίτλο…Πρεσβευτής…Στην ίδια λογική και τόση άλλη εθελοντική εργασία, όπως οι εκπαιδευτικοί όμιλοι εκτός ωραρίου σχολείου, η οι συντονιστές τάξεων και οι μέντορες που υποκαθιστούν τον μισθό για την έξτρα εργασία με μόρια υπό το φόβητρο της πιθανής αξιολόγησης.

Κι επανερχόμαστε σε αυτόν τον κουτσουρεμένο μισθό μας, που εξαφανίζεται καθημερινά μέσα στα πλαίσια της πραγματικής οικονομίας, της ακρίβειας, της υπερφορολόγησης, των προσωπικών εξόδων για να φέρουμε εις πέρας την εργασία μας, μόνοι μας, με ένα κράτος που δίνει προπληρωμένες κάρτες, και μάλιστα με καθυστέρηση , και αυξήσεις των 10 ευρώ φωνάζοντας στην πραγματικότητα ως άλλη Αντουανέττα, “ας φάνε παντεσπάνι”…

Και όλοι ξέρουμε που οδηγεί αυτό…