Το 1941 το Μπάμπι Γιαρ, ένα φαράγγι βόρεια του Κιέβου, έγινε ο τόπος εκτέλεσης για χιλιάδες εβραίους, τσιγγάνους, αντιστασιακούς και αιχμαλώτους, κατά τη διάρκεια της ναζιστικής εισβολής στη Σοβιετική Ένωση.

Οι προελαύνουσες στο Ανατολικό Μέτωπο γερμανικές δυνάμεις κατέλαβαν το Κίεβο στις 19 Σεπτεμβρίου 1941.

Οι διαταγές του Αδόλφου Χίτλερ, εδώ και καιρό, ήταν σαφείς. Οι εβραϊκοί πληθυσμοί έπρεπε να αφανιστούν από προσώπου Γης. Σε κάθε σημείο που έφτανε ο γερμανικός στρατός στηνόταν και ένας μηχανισμός εξόντωσης των Εβραίων.

«Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας της γερμανικής κατοχής του Κιέβου, συνέβησαν δύο τεράστιου μεγέθους εκρήξεις», αναφέρει η Εγκυκλοπαίδεια Ολοκαυτώματος.

«Οι εκρήξεις κατέστρεψαν το γερμανικό αρχηγείο και περιοχές γύρω από τον βασικό δρόμο του κέντρου της πόλης (Οδός Khreshchatyk). Ένας μεγάλος αριθμός Γερμανών στρατιωτών και αξιωματούχων σκοτώθηκαν κατά τις εκρήξεις αυτές».

Έτσι, οι Γερμανοί χρησιμοποίησαν το σαμποτάζ ως πρόσχημα και δόθηκε εντολή να συλληφθούν όσοι Εβραίοι είχαν παραμείνει στο Κίεβο.

Εννιά μέρες αργότερα τοιχοκόλλησαν μια ανακοίνωση σε κάθε γωνιά της πόλης: «Όλοι οι Εβραίοι του Κιέβου και των περιχώρων διατάσσονται να παρουσιαστούν στις 8 το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου στη γωνία των οδών Μελνικόφσκι και Ντοκτούροφ, κοντά στο νεκροταφείο. Θα πρέπει να φέρουν μαζί τους οποιοδήποτε έγγραφο που να πιστοποιεί την ταυτότητά τους, καθώς και τα προσωπικά τους είδη. Όποιος παρακούσει τη διαταγή και βρεθεί σε άλλο μέρος της πόλης θα εκτελείται επιτόπου, όπως και κάθε πολίτης που θα εισέλθει σε κατοικία εβραίου και συλληφθεί να κλέβει».

Οι περισσότεροι από τους 175.000 εβραίους της περιοχής πίστεψαν ότι θα κατέληγαν σε κάποιο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Όμως, οι Ναζί είχαν αποφασίσει ήδη από τις 26 Σεπτεμβρίου να τους εκτελέσουν σε αντίποινα για μια σειρά βομβιστικών ενεργειών κατά στρατιωτικών τους εγκαταστάσεων από την σοβιετική αντίσταση.

Ο εβραϊκός πληθυσμός του Κιέβου (άνδρες, γυναίκες και παιδιά) συγκεντρώθηκε τελικά στο κοιμητήριο, περιμένοντας τα τρένα που θα τους μετέφεραν στην εξορία, όπως πίστευαν. Μόλις άκουσαν το κροτάλισμα των πολυβόλων κατάλαβαν ότι ήταν ήδη πολύ αργά για να ξεφύγουν από την κόλαση που τους περίμενε. Οι άνδρες των SS και οι ντόπιοι συνεργάτες τους οδηγούσαν τους εβραίους σε μικρές ομάδες των 10 ατόμων στο χείλος του φαραγγιού, όπου τους πολυβολούσαν, αφού πρώτα τους έγδυναν και τους χτυπούσαν ανηλεώς αν προέβαλαν αντίσταση. Στις 30 Σεπτεμβρίου η πρώτη πράξη της ανθρωποσφαγής είχε ολοκληρωθεί.

Τη διαταγή είχε δώσει ο ίδιος ο αρχηγός των SS, o διαβόητος Χάινριχ Χίμλερ και την εκτέλεσή της ανέλαβε ο στρατηγός Φρίντριχ Γιέκελν. Σύμφωνα με την αναφορά του τοπικού τμήματος των SS προς την κεντρική διοίκηση στο Βερολίνο, 33.771 εβραίοι εκτελέστηκαν. Σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσουμε και άλλους 60.000 ομοεθνείς τους, αλλά και τσιγγάνους, αντιστασιακούς και αιχμαλώτους, που εκτελέστηκαν λίγες μέρες αργότερα στο ίδιο σημείο.

Το βράδυ της 30ης Σεπτέμβρη οι Γερμανοί έθαψαν τα πτώματα κάτω από παχύ στρώμα χώματος. Όσοι είχαν τραυματιστεί, αλλά επιζήσει, θάφτηκαν ζωντανοί στη χαράδρα. Συνολικά 33.771 Εβραίοι της πόλης βρήκαν έτσι φριχτό θάνατο, ενώ τα υπάρχοντά τους διαμοιράστηκαν μεταξύ της ναζιστικής διοίκησης καθώς και μέλων της τοπικής γερμανικής μειονότητας. Για τους επόμενους μήνες και επί δυο χρόνια, ως την απελευθέρωση της πόλης, το Μπάμπι Γιαρ έγινε “συνήθης τόπως εκτελέσεων”, με θύματα Σοβιετικούς ναύτες, τσιγγάνους, ψυχιατρικούς ασθενείς και πολλούς ακόμα των οποίων η ιδιότητα δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Υπολογίζεται πως συνολικά έχασαν τη ζωή τους μεταξύ 70.000 και 120.000 άνθρωποι. Για τα εγκλήματα αυτά τιμωρήθηκε στη δίκη της Νυρεμβέργης ο Πάουλ Μπλόμπελ σε θάνατο, ποινή που εκτελέστηκε το 1951.

Τα ναζιστικά στρατεύματα συνέχισαν, για δύο χρόνια ακόμα, να χρησιμοποιούν το φαράγγι Μπάμπι Γιαρ ως τόπο μαζικών εκτελέσεων, θανατώνοντας εκεί δεκάδες χιλιάδες ακόμα ανθρώπους.

Πέντε χρόνια μετά τη σφαγή «ΤΑ ΝΕΑ» της 18ης Οκτωβρίου 1946, δημοσιεύουν κείμενο του Αμερικανού Τζων Φίσερ που βρέθηκε τότε στην Ουκρανία: «Περπάτησα επί μισή ώρα τις χαράδρες του Μπάμπα Γιαρ (…) οι χείμαρροι φέρουν και τώρα στην επιφάνεια κόκκαλα όταν βρέχει».

Η σφαγή στο Μπάμπι Γιάρ ενέπνευσε τον σπουδαίο ουκρανό ποιητή Γιεβγένι Γεφτουσένκο να γράψει ένα ποίημα με τον τίτλο «Μπάμπι Γιάρ». Το μελοποίησε ο μεγάλος ρώσος συνθέτης Ντμίτρι Σοστακόβιτς και το ενέταξε στη Συμφωνία αρ. 13, που φέρει τον υπότιτλο «Μπάμπι Γιάρ».