Δυο κόσμοι της εκπαίδευσης: Διώκτες και διωκόμενοι

Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

Στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής που αποδομεί το δημόσιο σχολείο με αιχμή του δόρατος την αξιολόγηση και τις διώξεις επιδιώκεται η διαμόρφωση ενός σχολείου φόβου και τιμωρίας, νεκροταφείου δικαιωμάτων. Μια πρωτόγνωρη κατάσταση για τα δεδομένα της μεταπολίτευσης, όπου  το χάσμα ανάμεσα στους δυο αντίθετους κόσμους της εκπαίδευσης βαθαίνει επικίνδυνα. Από τη μια οι διώκτες και από την άλλη οι διωκόμενοι που ανάγονται στη διαχρονική αντίθεση ανάμεσα στον διοικητικό, γραφειοκρατικό και ιεραρχικό μηχανισμό της εκπαίδευσης και τους μάχιμους εκπαιδευτικούς που παίρνει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στη σημερινή συγκυρία.

Κυβέρνηση – ΥΠΑΙΘΑ – Στελέχη του διοικητικού μηχανισμού  επιδιώκουν  να ποινικοποιήσουν την πολιτική και συνδικαλιστική δράση και να εξαφανίσουν κάθε φωνή διαφωνίας που τη βαφτίζουν «απειλή για το δημόσιο συμφέρον». Η συμμετοχή σε απεργία-αποχή από την αξιολόγηση —απολύτως νόμιμη μορφή κινητοποίησης— βαφτίζεται «διατάραξη της σχολικής ειρήνης».  Το παζλ του αυταρχισμού περιλαμβάνει: Διώξεις, στοχοποίηση και πειθαρχικά σε φουλ ρυθμό για απεργία-αποχή. Καταδίκες για συνδικαλιστική δράση (όπως η υπόθεση ΕΛΜΕ Κέρκυρας). Απαγωγές εκπαιδευτικών από την ΕΛΑΣ, όπως καταγγέλλεται στην περίπτωση της Δήμητρας Τάσσου. Έμμεσες απολύσεις μέσω του καθεστώτος της «δυνητικής αργίας». (Χρύσα Χοτζόγλου, Δημήτρης Χαρτζουλάκης). Σε μια περίοδο στην οποία η κυβέρνηση εισηγείται το νέο πειθαρχικό δίκαιο και την άρση της μονιμότητας ώστε να διασφαλίσουν την επιβολή σιγής νεκροταφείου με δρακόντειες κυρώσεις και ποινές στους χώρους δουλειάς.

Ο κόσμος με τους «σπουδαρχίδες» 

Σπουδαρχίδης < σπουδάρχης < σπουδή + άρχω (αρχαιοπρεπές) κάποιος που αποπειράται να καταλάβει μια αρχή, ένα αξίωμα, μια θέση με κάθε θεμιτό ή αθέμιτο μέσο.

Οι «σπουδαρχίδες» είναι το είδος του ανθρώπου που επιδιώκουν την εξουσία με κάθε μέσο για να ικανοποιήσουν προσωπικές φιλοδοξίες και συμφέροντα. Αυτούς «αξιολογεί» ως «άριστους» η εξουσία και το σύστημα.  «Είδατε ανθρώπους που ο καθένας τους έχει μία ξεχωριστή διαδρομή. Είδατε ανθρώπους με ποιότητα, και αυτό ξεχωρίζει τη ΝΔ από τα υπόλοιπα κόμματα» έλεγε ο πρωθυπουργός Κ.  Μητσοτάκης.

Αυτά είναι λόγια του πρωθυπουργού που αξιολογούσε τον Δημήτρη Μελά, ο οποίος διατέλεσε πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι διώκτες των εκπαιδευτικών είναι στελέχη του διοικητικού μηχανισμού που προσχηματικά χρησιμοποιούν εκπαιδευτικούς τίτλους υλοποιώντας την κυβερνητική πολιτική, υιοθετώντας  τις αντιδραστικές πρακτικές του εκφοβισμού, της τρομοκράτησης και των απειλών  και της ποινικοποίησης των αγώνων με τα χουντικής κοπής μέτρα των πειθαρχικών διώξεων. Με ψέματα, σκευωρίες και πανάθλιες  μεθόδους  που θυμίζουν τα πιο σκοτεινά χρόνια στην Ελλάδα, απαξιώνουν  και τις συνταγματικά κατοχυρωμένες συνδικαλιστικές και πολιτικές ελευθερίες!

Βασικό κριτήριο στην επιλογή στελεχών εκπαίδευσης είναι η υποταγή στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς με την επιβολή της «αξιολόγησης».  Για αυτό και προσπαθούν με την επιβολή της αξιολόγησης, με το φόβο και τις απειλές, να υποτάξουν τους εκπαιδευτικούς για να διαλύσουν το σχολείο και τα εργασιακά δικαιώματα. Η αξιολόγηση αποτελεί κεντρικό μηχανισμό ανατροπής εργασιακών σχέσεων, ιδεολογικής χειραγώγησης και κατηγοριοποίησης σχολείων εκπαιδευτικών και μαθητών. Η ευκαμψία της μέσης και το τρίπτυχο συμμόρφωση – υποταγή πειθάρχηση συνθέτουν τη συνταγή της επιτυχίας. Για αυτό και η αξιολόγηση δεν είναι μια ουδέτερη διαδικασία, μια διαδικασία προώθησης της αξιοκρατίας. Αντίθετα φροντίζει για την ανέλιξη των «ημετέρων» που ακολουθούν υπάκουα με σκοπό τη χειραγώγηση και πειθάρχηση των υπολοίπων.

Οι «σπουδαρχίδες» τις μόνες «αξίες» που σέβονται είναι αυτές του προσωπικού συμφέροντος και του αμοραλισμού. Είναι οι κυρ – Παντελήδες της εκπαίδευσης, οι πρόθυμοι ακόλουθοι, σκευωροί και μανιώδεις διώκτες που διακρίνονται για την εκδικητική τους μανία ενάντια σε αγωνιστές εκπαιδευτικούς. 

Ο κόσμος των διωκόμενων αγωνιστών εκπαιδευτικών

Οι πάνω από 2.500 διώξεις σε ολόκληρη την Ελλάδα για συνδικαλιστικούς λόγους (συμμετοχή σε κινητοποιήσεις, συμμετοχή στην απεργία-αποχή από την αξιολόγηση, ενάντια στην τηλεκπαίδευση, σε κατάληψη κ.ά.), αλλά και για δημόσια διατύπωση κριτικής στις πολιτικές της κυβέρνησης, ερμηνεύονται πλέον ως πολιτικές διώξεις που συνιστούν κεντρική επιλογή της κυβέρνησης, στέλνοντας «μήνυμα» τόσο στους εκπαιδευτικούς όσο και στους μαθητές στοχεύοντας στη δημιουργία σχολείων-νεκροταφείων δικαιωμάτων. Η συμμετοχή σε κινητοποίηση βαφτίζεται και τιμωρείται ως «ανάρμοστη συμπεριφορά εντός ή εκτός υπηρεσίας» και η δημόσια έκφραση άποψης «κακόβουλη κριτική κατά της προϊστάμενης αρχής» και το σύνθημα «φωνασκία» που τιμωρείται. Με βάση τον Νέο Ποινικό Κώδικα και τους νόμους Χατζηδάκη/Γεωργιάδη η κυβέρνηση προσπαθεί να θωρακιστεί πίσω από αυτούς, για να φιμώσει όποιον αμφισβητεί την κυρίαρχη πολιτική και διεκδικεί ζωή με δικαιώματα. Ακόμα και η πιο στοιχειώδης συνδικαλιστική-κινηματική δράση ποινικοποιείται και επιφέρει διώξεις.

Το «έγκλημα», λοιπόν, των διωκόμενων εκπαιδευτικών είναι ότι ως παιδαγωγοί θέλουν να είναι ενεργοί πολίτες, να συμμετέχουν και να υλοποιούν τις αποφάσεις του κλάδου των εκπαιδευτικών. Αυτό δεν είναι αρεστό σε σκοτεινές εποχές που θέλουν τον εκπαιδευτικό άβουλο, μοιραίο και υποταγμένο μέσω της «αξιολόγησης», του νέου θεσμικού πλαισίου για το «πειθαρχικό δίκαιο» των δημοσίων υπαλλήλων και της άρσης της μονιμότητας. Το  νέο δόγμα  —ότι δηλαδή όποιος «δημόσιος λειτουργός δε συμμορφώνεται, θα διώκεται ή θα απομακρύνεται»— αποκαλύπτεται στην πράξη ως μια επίθεση στον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατίας: την ελευθερία έκφρασης, της πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης και της επαγγελματική ς αξιοπρέπειας. Είναι πια απροσχημάτιστη η στοχοποίηση της αντίστασης των εργαζομένων και των εκπαιδευτικών.

Διευθυντές, δάσκαλοι, νηπιαγωγοί βρίσκονται όλο και πιο συχνά αντιμέτωποι με ένα αυστηρό, επιθετικό και ενίοτε εκδικητικό πειθαρχικό σύστημα. Ο Κώστας Τουλγαρίδης, αγωνιστής και ΔΑΣΚΑΛΟΣ της τάξης εδώ και 30 χρόνια στην πρώτη γραμμή των αγώνων με ασίγαστο πάθος για το δίκαιο! Σε κάθε σχολείο, σε κάθε κοινωνικό αγώνα, από τις πύλες των ναυτεργατών μέχρι το περιβαλλοντικό κίνημα, ενάντια στους φασίστες στις γειτονιές, χέρι-χέρι με τα προσφυγόπουλα μαθητές μας , μαζί με τη νέα γενιά των φοιτητών και πάντα με το αγωνιστικό ρεύμα των Παρεμβάσεων. Η Διοίκηση εκδικητικά επιδιώκει να τον διασύρει προσωπικά, να τον διώξει συνδικαλιστικά και πολιτικά, στέλνοντας μήνυμα φίμωσης, υποταγής και παραδειγματισμού τόσο στον κόσμο του αγώνα αλλά και στα πρωτοπόρα σωματεία! Μια πειθαρχική δίωξη με βαθύ ιδεολογικό στίγμα που βαφτίζει την αλληλεγγύη των ανθρώπων σε «παραβίαση της αρχής της εχεμύθειας», τη διεκδίκηση της μόρφωσης των μαθητών και των εργασιακών δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών σε «ανάρμοστη συμπεριφορά και ασέβεια στην ιεραρχία».

Δεν είναι τυχαίο ότι σε αυτή τη συγκυρία το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά επανέφερε την αγωνίστρια εκπαιδευτικό  Χρύσα Χοτζόγλου σε δυνητική αργία, επικαλούμενο «λόγους δημοσίου συμφέροντος». Πρόκειται για την ίδια δικαστική σύνθεση που λίγες εβδομάδες πριν είχε κάνει δεκτή την αίτηση αναστολής της προηγούμενης απόφασης και είχε επιτρέψει την επιστροφή της στην εργασία της. Το ίδιο δικαστήριο που ανέστειλε την αργία, λίγο μετά αποφασίζει το ακριβώς αντίθετο! Να θέσει ξανά την Χρύσα σε αργία, μέχρι την εκδίκαση της επόμενης προσφυγής με αίτημα την ακύρωση της αργίας πριν από το πειθαρχικό. Την ίδια στιγμή, αναμένονται αποφάσεις για τις Σοφία Καψαλάκη και Ευαγγελία Τριανταφύλλου, ενώ οι καταδικαστικές αποφάσεις κατά των μελών της ΕΛΜΕ Κέρκυρας και η σύλληψη της Δήμητρας Τάσσου από τον ΣΕΠΕ «Αριστοτέλης» ενισχύουν την εικόνα ενός συντονισμένου σχεδίου καταστολής.

Σε γενικές γραμμές υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά των εκπαιδευτικών που βρίσκονται στο στόχαστρο κυβέρνησης – ΥΠΑΙΘΑ – στελεχών του διοικητικού μηχανισμού. Εκπαιδευτικοί που δραστηριοποιούνται στα συνδικάτα και αγωνίζονται συλλογικά για να υπερασπιστούν τις αποφάσεις και το δημόσιο σχολείο. Εκπαιδευτικοί που αγωνίζονται κόντρα σε ατομικές λύσεις, στη λογική του βολέματος και της υποταγής. Εκπαιδευτικοί με επιστημονική συγκρότηση και παιδαγωγικό ήθος που είναι ιδιαίτερα αγαπητοί σε συναδέλφους, μαθητές και γονείς για αυτό και έχουν τη στήριξή τους. Από την άλλη, όμως έρχονται σε αντίθεση και σύγκρουση με τον κομματικά ναρκοθετημένο διοικητικό μηχανισμό της εκπαίδευσης, τους πρόθυμους ακόλουθους, σκευωρούς και μανιώδεις διώκτες των εκπαιδευτικών. Με στελέχη του διοικητικού μηχανισμού που διακρίνονται για την εκδικητική τους μανία ενάντια σε αγωνιστές εκπαιδευτικούς και προσχηματικά χρησιμοποιούν εκπαιδευτικούς τίτλους.

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.

Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.

Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

Γινόταν ήλιος.

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές

άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

(Τάκης Σινόπουλος, Ο καιόμενος)

Όσοι σιωπούν, νομιμοποιούν. Όσοι μιλούν, διώκονται. Αλλά, η ιστορία έδειξε ότι το δημόσιο σχολείο δεν σώθηκε ποτέ με σιωπή. Σώθηκε από τους μαχόμενους και ανυπότακτους!

Η Χρύσα, ο Κώστας, η Ελευθερία, ο Γιώργος, η Σοφία, η Δήμητρα, ο Σπύρος, ο Νίκος, ο Δημήτρης, ο Παναγιώτης, ο Ζήσης, η Μαρία, όπως και εκατοντάδες άλλοι εκπαιδευτικοί, αρνούνται και αντιστέκονται συλλογικά με βάσεις τις αποφάσεις των εκπαιδευτικών συνδικάτων στις πολιτικές ιδιωτικοποίησης και διάλυσης της δημόσιας εκπαίδευσης, στην «αξιολόγηση» - χειραγώγηση – κατηγοριοποίηση εκπαιδευτικών και σχολείων. Απέναντι στον τρόμο και την αθλιότητα του διοικητικού μηχανισμού της εκπαίδευσης ορθώνουν έναν ατίθασο πύργο αντίστασης επιδιώκοντας να σπάσουν το κλίμα φόβου και τρομοκρατίας μετατρέποντας τον διχασμό σε αλληλεγγύη, τη διάσπαση σε ενότητα, την απομόνωση σε συλλογικότητα.  Για αυτό και στέλνουν μήνυμα ότι «δε σκύβουν το κεφάλι» και θα συνεχίσουν τους αγώνες!