Αποσπάσεις εκπαιδευτικών σε πλήρη αδιαφάνεια

Χρήστος Κάτσικας

Καταγγελίες για μετακινήσεις από τη Δευτεροβάθμια σε Πανεπιστήμια, φορείς και υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας εκτός εποπτείας του ΚΥΣΔΕ, βασισμένες σε προσωπικές γνωριμίες, πολιτικές σχέσεις ή «παραταξιακή εύνοια».

Την ώρα που η σχολική καθημερινότητα βυθίζεται σε ελλείψεις, προχειρότητες και αυταρχισμό, η εκπαιδευτική κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη δυσπιστία μια επαναλαμβανόμενη –σχεδόν θεσμικά μονιμοποιημένη– σκιώδη διαδικασία: τις αποσπάσεις εκπαιδευτικών σε φορείς του υπουργείου Παιδείας, χωρίς έλεγχο από το Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΚΥΣΔΕ) και δίχως ουσιαστικά κριτήρια αξιολόγησης.

Το Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελεί θεσμοθετημένο όργανο που εγγυάται τη διαφάνεια και την αξιοκρατία στις αποσπάσεις. Ωστόσο, εδώ και χρόνια, για μια σειρά αποσπάσεων –ιδίως σε φορείς όπως Πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, ινστιτούτα, ιδρύματα και «δομές του υπουργείου»– η κρίση δεν περνά από το ΚΥΣΔΕ. Αυτό που καταγγέλλεται συστηματικά είναι η δημιουργία ενός παράλληλου, «εκτός εποπτείας» μηχανισμού, όπου:

• Δεν τηρείται μοριοδότηση

• Δεν δημοσιεύονται πρακτικά αξιολόγησης

• Δεν προβλέπεται λογοδοσία ή αξιολόγηση έργου

• Και, κυρίως, οι επιλογές προκύπτουν με βάση προσωπικές γνωριμίες, πολιτικές σχέσεις ή «παραταξιακή εύνοια».

Αμφιβολίες

Την Παρασκευή 6 Ιουνίου ανακοινώθηκαν οι πρώτες 848 αποσπάσεις εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε φορείς και υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας και ανάμεσα σε αυτές σε Πανεπιστήμια και ΑΣΠΑΙΤΕ. Οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης σε Πανεπιστημιακά Τμήματα για το 2025-26 εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη νομιμότητα, διαφάνεια και αντιστοιχία ειδικοτήτων – με ιδιαίτερο ακροατήριο την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς. Αν δεν απαντηθούν πειστικά ώς τις 20 Ιουνίου 2025, όταν εκδικάζονται οι ενστάσεις, είναι εύλογο να δημιουργηθεί περαιτέρω πολιτικό/εκπαιδευτικό ζήτημα.

Συγκεκριμένα, καταγγέλλεται από ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς «κομματική παρέμβαση», καθώς και παραβιάσεις της ίδιας της νομοθεσίας, κυρίως σε σχέση με τη συνάφεια ειδικοτήτων και τη μοριοδότηση. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι θα αποσπαστούν σε Πανεπιστήμια/ΑΣΠΑΙΤΕ θα ασκούν με ευθύνη των προέδρων των Τμημάτων των Πανεπιστημίων/ΑΣΠΑΙΤΕ έργο σχετικό μόνο με υποβοήθηση των Τμημάτων σε πρακτικές και εργαστηριακές ασκήσεις των φοιτητών. Για την επιλογή των υποψηφίων προς απόσπαση απαιτείται αιτιολογημένη πρόταση του οικείου φορέα με αναφορά στο έργο που θα αναλάβουν. Για τις αποσπάσεις των παραπάνω περιπτώσεων τα αρμόδια καθ’ ύλην όργανα λαμβάνουν υπόψη, ανάλογα με τη θέση που πρόκειται να καλυφθεί, τα εξής κριτήρια:

α. τις μεταπτυχιακές σπουδές στην ειδικότητα του εκπαιδευτικού

β. την αξιόλογη εμπειρία στο αντικείμενο της θέσης που πρόκειται να καλυφθεί

γ. τη γνώση των νέων τεχνολογιών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποίηση επιπέδου Α, Β, Β1, Β2 ή άλλη αντίστοιχη

δ. την πιστοποιημένη γνώση ξένων γλωσσών, η οποία αποδεικνύεται με πτυχίο, μεταπτυχιακό τίτλο ή πιστοποιητικό επιπέδου Β2 και άνω.

Συνάφεια σπουδών

Το ερώτημα που προβάλλει αβίαστα είναι: Τηρεί το υπουργείο τα κριτήρια που το ίδιο θέτει στις αποσπάσεις των εκπαιδευτικών στα Πανεπιστήμια; Λαμβάνεται υπόψη η συνάφεια σπουδών με το Πανεπιστημιακό Τμήμα στο οποίο αποσπώνται οι εκπαιδευτικοί; Πώς γίνεται οι παρακάτω ειδικότητες να αποσπώνται στα αντίστοιχα Τμήματα; Ενδεικτικά:

• ΠΕ88.02 (Φυτικής Παραγωγής) στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ

• ΠΕ06 (Αγγλικής Φιλολογίας) στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, Τμήμα Διοίκησης Γεωργικών Επιχειρήσεων και Συστημάτων

• ΠΕ06 (Αγγλικής Φιλολογίας) στο Τμήμα Ιατρικής στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

• ΠΕ79.01 (Μουσικής Επιστήμης) στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

• ΠΕ88.02 (Φυτικής Παραγωγής) στο Μουσικών Σπουδών Αθήνας στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

• ΠΕ04.02 (Χημικός) στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

• ΠΕ81 (Αρχιτέκτονες, Πολιτικοί Μηχανικοί, Τοπογράφοι) στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

• ΠΕ02 (Φιλόλογοι) στο Τμήμα Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

• ΠΕ02 (Φιλόλογοι) στο Τμήμα Ιατρικής στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

• ΠΕ83 (Ηλεκτρολόγοι) στο Τμήμα Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

• ΠΕ04.01 (Φυσικοί) στο Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

• ΠΕ06 (Αγγλικής Φιλολογίας) στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

• ΠΕ87.09 (Βρεφονηπιοκόμων) στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας κ.ά.

Σε ό,τι αφορά τους αριθμούς των αποσπασμένων, ενδεικτικά:

• 7 αποσπασμένοι/ες ΠΕ11 (Φυσικής Αγωγής) στο Τμήμα Φυσ. Αγωγής και Αθλητισμού στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 6 στο αντίστοιχο Τμήμα Θεσ/νίκης, 6 στο αντίστοιχο της Κομοτηνής, ενώ αποσπούν με το «σταγονόμετρο» εκπαιδευτικούς σε άλλα Τμήματα, όπως τα Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης και Προσχολικής Αγωγής διαφόρων Πανεπιστημίων.

• 1 αποσπασμένος/η στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ και 1 αποσπασμένος/η στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ στα αντίστοιχα της Αλεξανδρούπολης και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αποσπάστηκαν 2 στο καθένα. Εχουν μεγαλύτερες ανάγκες τα Τμήματα της Αλεξανδρούπολης και του Βόλου από εκείνες των δύο άλλων, τα οποία είναι και μεγαλύτερα;

Ερωτήματα

• Γιατί δεν δημοσιοποιούνται οι ανάγκες των Πανεπιστημιακών Τμημάτων σε αποσπασμένους;
• Λαμβάνονται υπόψη τα προσόντα (ακαδημαϊκά/επαγγελματικά, π.χ. διδακτορικά, μεταπτυχιακά, επαγγελματική εμπειρία στο αντικείμενο κ.ο.κ.) στην απόσπαση;
• Γιατί δεν μοριοδοτούνται τα προσόντα των εκπαιδευτικών και για τις αποσπάσεις σε Πανεπιστήμια και δεν ανακοινώνεται ο κατάλογος κατάταξης των εκπαιδευτικών βάσει αυτών;
• Λαμβάνεται υπόψη η σειρά προτίμησης των αιτούντων απόσπαση εκπαιδευτικών, την οποία καταθέτουν τα Πανεπιστημιακά Τμήματα στο υπουργείο;

Οπως σημειώνει ο Θοδωρής Κατσωνόπουλος, αιρετός στο Κεντρικό Υπηρεσιακό Συμβούλιο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, «θέση της ΟΛΜΕ και δίκαιο αίτημα είναι η διαδικασία των αποσπάσεων σε φορείς να πάψει να είναι πεδίο αδιαφάνειας και εξυπηρετήσεων. Επαναφέρουμε με επιμονή το αίτημά μας, όλες οι αποσπάσεις να εξετάζονται από το ΚΥΣΔΕ, με σαφή και θεσμοθετημένα κριτήρια, αντικειμενική μοριοδότηση και πλήρη διαφάνεια».