Μια νέα, επικίνδυνη φάση φαίνεται να εγκαινιάζεται στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ισραήλ επιβεβαίωσε επίθεση στο Ιράν, προκαλώντας παγκόσμιο συναγερμό και αναταράξεις στις διεθνείς αγορές.

Εκρήξεις στην Τεχεράνη - Το Ισραήλ επιβεβαιώνει το χτύπημα

Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, Nour News, εκρήξεις σημειώθηκαν τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα Παρασκευή βορειοανατολικά της Τεχεράνης, γεγονός που επιβεβαίωσε λίγο αργότερα και ο ισραηλινός στρατός.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ (πρώην Twitter), το Ισραήλ ανέφερε ότι «δεκάδες αεροσκάφη της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας (IAF) ολοκλήρωσαν το πρώτο στάδιο επιθέσεων σε δεκάδες στρατιωτικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών εγκαταστάσεων σε διάφορες περιοχές του Ιράν».

Το Ισραήλ χαρακτήρισε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως «υπαρξιακή απειλή» και διακήρυξε ότι δεν έχει άλλη επιλογή από το να ενεργήσει για την προστασία των πολιτών του.

Οι ισραηλινοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί έπληξαν στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις-Νεκροί αξιωματούχοι του στρατού και άμαχοι. Αντίποινα υπόσχεται το Ιράν.

Την «πρώτη φάση» εκτεταμένων αεροπορικών βομβαρδισμών εναντίον στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων σε όλο το Ιράν ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες το Ισραήλ.

«Πριν από λίγο, δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας ολοκλήρωσαν την πρώτη φάση (επιχείρησης) που συμπεριλάμβανε πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων, συμπεριλαμβανομένων πυρηνικών στόχων, σε διάφορες περιοχές του Ιράν», ανέφερε ανακοίνωση του γενικού επιτελείου του Ισραήλ.

Η επιχείρηση είχε στόχο την «καρδιά» του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας και θα διαρκέσει για «όσες ημέρες χρειαστεί», διεμήνυσε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του.

Πριν από λίγο, το Ισραήλ εξαπέλυσε (…) στοχευμένη στρατιωτική επιχείρηση για την αποτροπή της ιρανικής απειλής σε βάρος της ίδιας της επιβίωσης του Ισραήλ. Η επιχείρηση αυτή θα συνεχιστεί για όσες μέρες είναι απαραίτητο για να εξαλειφθεί αυτή η απειλή, δήλωσε ο κ. Νετανιάχου.

Και πρόσθεσε:

Πλήξαμε την καρδιά του προγράμματος εμπλουτισμού (ουρανίου) του Ιράν. Πλήξαμε την καρδιά του στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Στοχοποιήσαμε την κυριότερη εγκατάσταση εμπλουτισμού (ουρανίου) του Ιράν στη Νατάνζ», είπε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, προσθέτοντας ότι στοχοποιήθηκαν ιρανοί «επιστήμονες» που κατ’ αυτόν «εργάζονταν για την ιρανική (ατομική) βόμβα» και η «καρδιά του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.

Εκρήξεις στην Τεχεράνη

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν νωρίτερα πως ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις στην Τεχεράνη και σε άλλες περιοχές της χώρας. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο IRNA του Ιράν μετέδωσε ότι το Ισραήλ έπληξε κτίρια εντός της πρωτεύουσας.

Γίνεται μάλιστα λόγος για πολύ βαρύ -ακόμη απροσδιόριστο- αριθμό νεκρών, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων αξιωματικών του στρατού, αλλά και αμάχων, ανάμεσά τους πολλών παιδιών.

Νεκρός διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης

Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν επίσης τη δολοφονία του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, Χοσεΐν Σαλαμί σε ισραηλινό πλήγμα.

Ένας άλλος κορυφαίος αξιωματούχος της Φρουράς, καθώς και δύο πυρηνικοί επιστήμονες, θεωρούνται επίσης νεκροί, σύμφωνα με δημοσιεύματα.

Έκκληση Ιράν στη διεθνή κοινότητα για καταδίκη της επίθεσης του Ισραήλ

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν απηύθυνε έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να καταδικάσει τις επιθέσεις του Ισραήλ. Αναφέρει επίσης ότι η ισραηλινή επίθεση «εκθέτει την παγκόσμια ασφάλεια σε πρωτοφανή απειλή». Τέλος το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι οι ΗΠΑ -ως κύριος υποστηρικτής και σύμμαχος του Ισραήλ- θα είναι υπεύθυνες για τις συνέπειες του «τυχοδιωκτισμού του».

Διάσταση απόψεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο τόνισε πως η χώρα του δεν «εμπλέκεται» στην «μονομερή» επιχείρηση του Ισραήλ, προειδοποιώντας το Ιράν εναντίον του να «στοχοποιήσει συμφέροντα ή προσωπικό» των ΗΠΑ στην περιοχή.

Το αμερικανικό δίκτυο CNN μετέδωσε πως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού του συμβουλίου. Χθες ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωνε πως «θα μπορούσε κάλλιστα να γίνει» ισραηλινό πλήγμα εναντίον ιρανικών στόχων αλλά συνέχιζε να τρέφει την ελπίδα για ειρηνική επίλυση του προβλήματος.

Από την πλευρά του το Ισραήλ υποστηρίζει ότι συντονίστηκε πλήρως με την Ουάσιγκτον για το Ιράν και ενημέρωσε τις ΗΠΑ πριν εξαπολύσει πλήγματα εναντίον ιρανικών στόχων, όπως μετέδωσε το κρατικό δίκτυο Kan επικαλούμενο Ισραηλινό αξιωματούχο. Ο ίδιος μη κατονομαζόμενος αξιωματούχος δήλωσε στο Kan ότι οι πρόσφατες πληροφορίες περί ρήξης μεταξύ του Ισραήλ και των ΗΠΑ ήταν ψευδείς .

Διάγγελμα Νετανιάχου: "Θα συνεχίσουμε για όσο χρειαστεί"

Σε έκτακτο τηλεοπτικό διάγγελμα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ξεκαθάρισε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν θα συνεχιστούν έως ότου ολοκληρωθεί η αποστολή: «Η επιχείρηση στοχεύει το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν. Θα συνεχίσουμε όσο χρειάζεται».

Παράλληλα, το Ισραήλ άλλαξε τις εσωτερικές του οδηγίες ασφαλείας, αναστέλλοντας εκπαιδευτικές δραστηριότητες, συγκεντρώσεις και τη λειτουργία επιχειρήσεων, με εξαίρεση τις απολύτως αναγκαίες.

Οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν χωρίς να συμμετέχουν

Δύο αξιωματούχοι των ΗΠΑ επιβεβαίωσαν στο πρακτορείο Reuters ότι το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση κατά του Ιράν, διευκρινίζοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν συμμετείχε στην επιχείρηση. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι πρόκειται για «μονομερή ενέργεια του Ισραήλ», ενώ τόνισε πως η προτεραιότητα της Ουάσινγκτον παραμένει η προστασία των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ενώ σύμφωνα με το CNN, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν ήδη ενημερώσει ότι το Ισραήλ προετοίμαζε επίθεση κατά των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για ενδεχόμενη εκκένωση Αμερικανών πολιτών από περιοχές της Μέσης Ανατολής, εφόσον η κατάσταση κλιμακωθεί περαιτέρω.

Αντίκτυπος στις διεθνείς αγορές - Άνοδος του πετρελαίου

Η επίθεση είχε άμεσες συνέπειες και στις διεθνείς αγορές. Η τιμή του αργού πετρελαίου κατέγραψε άνοδο άνω των 3 δολαρίων το βαρέλι, αντανακλώντας τον φόβο των αγορών για γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό.

Η νέα κλιμάκωση δημιουργεί φόβους για ένα γενικευμένο πολεμικό μέτωπο, καθώς οι δύο χώρες βρίσκονται εδώ και δεκαετίες σε σφοδρή αντιπαράθεση, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Δεν είναι η πρώτη φορά που Ισραήλ και Ιράν βρίσκονται τόσο κοντά σε στρατιωτική σύγκρουση, αλλά η σημερινή εξέλιξη σηματοδοτεί την πιο άμεση ισραηλινή επέμβαση εντός του Ιράν τα τελευταία χρόνια.

Σε άλλες εξελίξεις:

• Οι πτήσεις προς και από το αεροδρόμιο της Τεχεράνης έχουν ανασταλεί.
• Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν αλματώδη άνοδο 6% στις αγορές μετά την ανακοίνωση περί των «προληπτικών πληγμάτων» του Ισραήλ στο Ιράν.
• Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης καθ’ άπασα την επικράτεια, προειδοποιώντας πως αναμένονται ευρύτερα ιρανικά αντίποινα από «προηγούμενα» με πυραύλους και drones.
• Το υπουργείο Μεταφορών του Ισραήλ ανακοίνωσε πως ο εναέριος χώρος του έκλεισε «μέχρι νεοτέρας».

Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν επρόκειτο θεωρητικά να διεξαγάγουν τον έκτο κύκλο των διαπραγματεύσεών τους για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν μεθαύριο Κυριακή 15/6 στο Ομάν. Ωστόσο οι έμμεσες συνομιλίες φέρονταν να βρίσκονται σε αδιέξοδο.

Η σκληρή απάντηση του Ιράν:

«Η αρχή του τέλους» Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, διαμήνυσε: «Το σιωνιστικό καθεστώς προετοίμασε μια πικρή και οδυνηρή μοίρα για τον εαυτό του με αυτό το έγκλημα και σίγουρα θα την λάβει». Ήδη το Ιράν φαίνεται να έχει εκτοξεύσει εκατοντάδες drones προς την ισραηλινή επικράτεια, σε μια πρώτη φάση «κορεσμού» των αντιαεροπορικών συστημάτων, ενώ ηγετικά στελέχη των «Φρουρών της Επανάστασης» προειδοποιούν για την πλήρη ενεργοποίηση του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου: «Το Ιράν θα εξαπολύσει το πυραυλικό του οπλοστάσιο στο Ισραήλ. Η αρχή ενός τέλους».

Οι ΗΠΑ και η διεθνής εμπλοκή

Παρότι ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ ισχυρίστηκε πως η Ουάσιγκτον δεν ενεπλάκη στις επιθέσεις, η Τεχεράνη θεωρεί δεδομένη την αμερικανική υποστήριξη στο Ισραήλ. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε: «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ως ο κύριος υποστηρικτής του καθεστώτος του Ισραήλ, θα είναι επίσης υπεύθυνη για τις επικίνδυνες συνέπειες». Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Fox News, επανέλαβε τη γνωστή θέση του κατά της ιρανικής απόκτησης πυρηνικών όπλων: «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνική βόμβα και ελπίζουμε να επιστρέψουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Τι διακυβεύεται

• Η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή
• Η διατήρηση της διεθνούς ενεργειακής ασφάλειας
• Η αποφυγή γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ υπερδυνάμεων
• Η επιβίωση της συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν (JCPOA) Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, καθώς ένα τοπικό θερμό επεισόδιο απειλεί πλέον να μετατραπεί σε ευρεία πολεμική σύγκρουση με παγκόσμιες προεκτάσεις.