04-17-2026 19:21
Πολιτισμός
- Κατηγορία: Διεθνή
Πριν και πολύ πριν από τον Τραμπ…
ΠΗΓΗ: Κυκλοθυμικός
Ή αλλιώς ένα κείμενο για τους «Θέλω να γίνω σαν Αμερικάνος, μ’ αρέσει στα κρυφά κι ο Μητροπάνος»
Η Αμερική στον πόλεμο με τις Φιλιππίνες για να καταστείλει τις αντιδράσεις του τοπικού πληθυσμού ξεκίνησε επιχειρήσεις κατά κάθε πολίτη άνω των 10 ετών δολοφονώντας 34 χιλιάδες ανθρώπους άμεσα και 200 χιλιάδες από λιμό και χολέρα.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Η Αμερική είχε εξοντώσει έως και 300 χιλιάδες άμαχους πολίτες στο Βιετνάμ με μαζικές επιχειρήσεις σε περιοχές εκτός του χάρτη του πολέμου (σφαγή του My Lai, Đức Phong, Binh An)
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Στο Αφγανιστάν μπορεί να ξόδεψαν τουλάχιστον 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια, τουλάχιστον όμως άφησαν πίσω τους 50 χιλιάδες νεκρούς άμαχους πολίτες, το λιγότερο 2,6 εκατομμύρια πρόσφυγες κι επιστροφή των Ταλιμπάν, ως συμμάχους πλέον.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Στην Γιουγκοσλαβία το 1999 επειδή δεν τα πήγαιναν καλά με τα εγκλήματα πολέμου είπαν να τα σταματήσουν γεμίζοντας την χώρα (και συνολικά τα Βαλκάνια, καλημέρες στην Μακεδονία μας) με 11 τόνους απεμπλουτισμένου ουρανίου. Σε 2,5 μήνες βομβαρδισμών άφησαν πίσω τους 2500 άμαχους νεκρούς, 89 εξ αυτών παιδιά και 12500 τραυματίες. Πλέον οι Σέρβοι αντιμετωπίζουν αυξήσεις σε ορισμένους τύπου καρκίνου σε σχέση με τον παγκόσμιο πληθυσμό και σημαντικές αυξήσεις στους καρκίνους στα παιδιά.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Στο Ιράκ πάλι επειδή λέει είχαν χημικά όπλα, έκαναν εισβολή κι άφησαν πίσω τους έως κι 1 εκατομμύριο άμαχους νεκρούς, 2,5 εκατομμύρια πρόσφυγες, άνοδο του ISIS κι εμφυλίους στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, αποδείχτηκε πως ο αμερικάνικος στρατός επιδόθηκε σε ακραία σαδιστικά βασανιστήρια φυλακισμένων και σε μαζικές εκτελέσεις τυχαίων άοπλων ανθρώπων σε πλατείες και χωριά (πχ Χαντίντα, πλατεία Νισούρ, κτλ.)
Παρεμπιπτόντως, τελικά αποδείχτηκε ότι στο Ιράκ δεν υπήρχαν τα όπλα για τα οποία ξεκίνησε ο πόλεμος, κάτι που φυσικά η κυβέρνησή τους το ήξερε από την αρχή.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Στο τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου και στην χαραυγή του Ψυχρού Πολέμου οι Αμερικάνοι έριξαν 2 πυρηνικές βόμβες στο Ναγκασάκι και στην Χιροσίμα, όχι για να αποτελειώσουν τους έτσι κι αλλιώς ετοιμόρροπους και χωρίς πια συμμάχους Ιάπωνες, αλλά για να «συμμορφωθεί» ο Στάλιν και να κάτσει οριστικά στη δεύτερη θέση του βαθμολογικού πίνακα. Για να επιτευχθεί αυτός ο «θεάρεστος» στόχος χρειάστηκαν πάνω από 150 χιλιάδες νεκροί, 160 χιλιάδες τραυματίες, 100 χιλιάδες θάνατοι από τις μακροχρόνιες συνέπειες και 250 χιλιάδες δια βίου ασθενείς. Α! Και 2% των παιδιών που θα γεννιούνταν θα εμφάνιζαν γενετικές ανωμαλίες.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Αυτή τη στιγμή που μιλάμε, στα πρόσφατα μόνο η Αμερική ερευνάται για εγκλήματα πολέμου στην Σομαλία (σφαγές αμάχων), στην Συρία (βομβαρδισμοί κατοικημένων περιοχών και νοσοκομείων), στην Υεμένη (γενοκτονία παρέα με την Σαουδική Αραβία), στο Σουδάν (αεροπορικές επιδρομές), στην Παλαιστίνη φυσικά (υποστήριξη της γενοκτονίας του Νετανιάχου), στο Μάλι, στην Αιθιοπία, στο Πακιστάν και στην Λιβύη. Κι αν ανοίξουμε λίγο ακόμα το κάδρο θα δούμε την Νικαράγουα, την Κολομβία την Λιβερία, τον Παναμά, την Ινδονησία, τον Νίγηρα, το Τσαντ, το Ελ Σαλβαδόρ, την Γουατεμάλα.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Κι όταν τέλος πάντων, ο Αλιέντε στην Χιλή πήρε δημοκρατικά την εξουσία κι αποφάσισε χωρίς αυτά τα σταλινικά που φέρνουν αλλεργίες να κυβερνήσει την χώρα, έβαλαν τον Πινοσέτ να κάνει πραξικόπημα αφήνοντας πίσω του 40 χιλιάδες νεκρούς. Μια από τις πιο αιμοσταγείς δικτατορίες στην ιστορία του ανθρώπου, μια από τις καλύτερες συμμάχους της Δύσης, ο πειραματικός θάλαμος των φιλελευθέρων να εφαρμόζουν εκεί χωρίς πίεση κι αντίσταση τις πιο παράτολμες ιδέες τους σε σχέση με την κοινωνία, την οικονομία, τα δικαιώματα.
Και να ήταν ο μόνος; Η Αμερική έχει ξεπλύνει κι υποστηρίξει πολιτικά, οικονομικά, επικοινωνιακά, στρατιωτικά πραξικοπήματα στο Ιράν (1953), Γουατεμάλα (1954), Κονγκό (1960), Δομινικανή Δημοκρατία (1961), Νότιο Βιετνάμ (1963), Βραζιλία (1964), Ελλάδα (1967), τα φιλιά μας και στην Κύπρο, Ινδονησία (1967), Βολιβία (1971), Αργεντινή (1976), Παναμάς (1989), Τουρκία (1960, 1971, 1980), Αίγυπτος (1952), Ιράκ (1960), Ελ Σαλβαδόρ (1980), Νικαράγουα (1980), Αφγανιστάν (1980), Καμπότζη (1969), Κολομβία (1997), Γκάνα (1966), Αϊτή (2004), Ονδούρα (2009), Ουρουγουάη (1970), κι η λίστα δεν έχει τέλος.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Μέχρι και τη δεκαετία του 60, δεν το λες και πολύ παλιά, οι μαύροι στην Αμερική δεν είχαν δικαιώματα στην ψήφο, στο σχολείο, στα ΜΜΜ, υπήρχαν νομοθετημένες διακρίσεις κι αποκλεισμοί παντού. Είχαν κατά μέσο όρο μια 15ετία μικρότερο προσδόκιμο ζωής με πολύ υψηλότερη παιδική θνησιμότητα από τους λευκούς, 47% εξ αυτών βρίσκονταν κάτω από το όριο της φτώχειας (είχε φτάσει και στο 90% στην περίοδο του Β Παγκοσμίου Πολέμου), το 50% δεν ολοκλήρωνε τις βασικές σπουδές, είχαν τριπλάσια ποσοστά ανεργίας, το 73% των εκτελεσθέντων από το κράτος ήταν μαύροι.
Κι όταν έγιναν μαύροι πάνθηρες και σήκωσαν κεφάλι, όταν η Ρόζα Παρκς δε σηκώθηκε από την θέση της για να κάτσει ο λευκός –και προφανώς συνελήφθη- το κράτος με το FBI έστησαν το σχέδιο COINTELPRO που άφησε πίσω του δεκάδες νεκρούς, χιλιάδες τραυματίες, κυνηγημένους και συλληφθέντες, τρομοκρατία, προπαγάνδα.
Ακόμα και μετά από τόσες δράσεις και κινήματα, περισσότεροι μαύροι Αμερικάνοι βρίσκονται στις φυλακές από τα κολλέγια, βγάζουν το μισό μισθό των λευκών, ζουν λιγότερο κατά τουλάχιστον 5 χρόνια, έχουν διπλάσια παιδική θνησιμότητα και διπλάσια ποσοστά ανεργίας. Έχουμε δεκάδες χιλιάδες καταγεγραμμένα hate crimes πριν από την εκλογή Τραμπ κι έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να δολοφονηθούν από τους μπάτσους. Black lives don’t matter.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Η Αμερική που συντηρεί και το Γκουαντάναμο, που όλο θα έκλεινε κι όλο εκεί είναι. Ξέρετε, τις φυλακές του εικονικού πνιγμού, της στέρησης ύπνου, της σωματικής κακοποίησης, της απαγόρευσης επικοινωνίας με οικείους και δικηγόρους, της έκθεσης σε ακραίες συνθήκες κρύου ή ζέστης, της στέρησης τροφή, νερού και βασικής ιατρικής περίθαλψης, των άγριων βασανισμών μέχρι θανάτου και της παρακολούθησης αυτών από άλλους συγκρατουμένους.
Η Αμερική των 25-50 εκτελέσεων των χρόνων, των ιδιωτικών φυλακών που βγάζουν κέρδη με την έλλειψη κάθε ελπίδας σωφρονισμού των κρατουμένων, των 20 χιλιάδων θανάτων στις φυλακές λόγω των άθλιων συνθηκών τους, των 80 χιλιάδων απομονώσεων, των πάνω από 600 αυτοκτονιών τον χρόνο (και πόσοι δε δηλώνονται), που το 25% έχει ψυχιατρικά θέματα χωρίς να λαμβάνει ποτέ υποστήριξη, της υποχρεωτικής στείρωσης.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Οι ΗΠΑ με τους 40 εκατομμύρια φτωχούς (κοντά στο 12% του πληθυσμού), με τα 18,3 εκατομμύρια που ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, 5,3 εκατομμύρια που ζουν σε συνθήκες Τρίτου Κόσμου, που 14% του πληθυσμού δεν έχει πρόσβαση σε θρεπτικό φαγητό, που 9% των παιδιών δεν έχει πρόσβαση σε «ανθρώπινο» φαγητό, που πλησιάζει το 1 εκατομμύριο ανθρώπους άστεγους.
Η Αμέρικα που το 60% των νοικοκυριών δε μπορεί να καλύψει τις βασικές ανάγκες (στέγαση, φαγητό, μεταφορές, υγεία, χαρτζιλίκι), που το 31% αδυνατεί να πληρώσει το φοιτητικό του δάνειο, που 1 στους 3 κινδυνεύει με χρεοκοπία γιατί τόλμησε να σπουδάσει, των 18,5 τρισεκατομμυρίων δανείων, που το 55% χρησιμοποιεί πιστωτικές κάρτες ακόμα και για τα βασικά του έξοδα (πχ φαγητό, ενοίκιο, φάρμακα)
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Το αμερικάνικο όνειρο που το 12% του πληθυσμού δεν είναι ασφαλισμένο, που το 35% δεν λαμβάνουν την κατάλληλη ιατρική περίθαλψη, ακόμα κι αν πληρώνουν ιδιωτικές ασφάλειες, που το 57% δεν πήραν ιατρική φροντίδα ενώ το είχαν ανάγκη λόγω κόστους, που το 30% έχουν πάνω από 20000 δολάρια εξτρά χρέη λόγω ζητημάτων υγείας, που το 47% δεν έχει δει γιατρό ή νοσηλευτή για πάνω από 1 χρόνο, που έχει αυξηθεί ραγδαία η αποτρέψιμη θνησιμότητα, που πέφτει, αν έχετε τον Θεό σας, το προσδόκιμο ζωής.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Η Αμερική του πολιτισμού που 1 στους 15 Αμερικάνους έχει βιώσει έστω μια φορά στη ζωή του mass shooting από κοντά, με τους τουλάχιστον 2 χιλιάδες νεκρούς τα τελευταία χρόνια από τις μαζικές δολοφονίες, που οι πολίτες κατέχουν νόμιμα 400 εκατομμύρια όπλα, 120 όπλα ανά 100 κατοίκους, που κάθε χρόνο 50 χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν από αυτά τα όπλα (οικογενειακές δολοφονίες, ατυχήματα, αυτοκτονίες, δολοφονίες μεταξύ πολιτών), κάθε 11 λεπτά πεθαίνει κι από ένας.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Η πολιτισμένη φιλελεύθερη Αμερική που έκανε –και κάνει- «θεραπείες» αλλαγής σεξουαλικού προσανατολισμού, που έκανε λοβοτομές σε ομοφυλόφιλα άτομα, που έφτασε 1987 ( !!! ) για να βγάλει οριστικά την ομοφυλοφιλία από τις ψυχιατρικές νόσους, που αποφάσισε να μην καταπολεμήσει το AIDS για χρόνια, γιατί «ήταν η ασθένεια των gay», με 1500 με 2500 εγκλήματα σε ομοφυλόφιλους και μέλη της LGBTQ+ κοινότητας τον χρόνο, κάθε χρόνο εδώ και 30 χρόνια, με αυξητική τάση, που 36% της κοινότητας –και 45% των τρανς- έχει βιώσει τουλάχιστον μια σοβαρή διάκριση στη δουλειά, στην κοινότητα, στην στέγαση.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Η χώρα της ελευθερίας ντε που απέλυσε τουλάχιστον 20 χιλιάδες ανθρώπους για τις πολιτικές τους θέσεις, που δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους τους κάλεσε στο Κογκρέσο για «συμμόρφωση», που 10 χιλιάδες επιστήμονες και καλλιτέχνες τους έβαλε σε blacklist, που φυλάκισε κι απέλασε μερικές ακόμα χιλιάδες, με 3 δισεκατομμύρια δεδομένα παρακολούθησης εντός των ΗΠΑ, με 42 δισεκατομμύρια εγγραφές δεδομένων, με επισήμως 87 εκατομμύρια στοιχεία χρηστών που το Facebook που τα έβγαλε ο Μάρκος για…δημοπρασία.
Έπεσα απ’ τα σύννεφα
Πέρα από τον διαδεδομένο ιμπεριαλισμό. Υπάρχει κι ένας άλλος, πιο επικίνδυνος, πιο ύπουλος. Ο πολιτισμικός. Σκεφτείτε πόσες ταινίες, τραγούδια, σειρές, ντοκιμαντέρ, κτλ έχετε δει από τις ΗΠΑ και πόσα αντίστοιχα από οποιαδήποτε άλλη χώρα του πλανήτη. Ποια γλώσσα μιλάμε σχεδόν σα δεύτερη μητρική.
Το γεγονός αυτής της πολιτισμικής ενσωμάτωσης μας στην αμερικάνικη (κι ευρύτερα αγγλοσαξονική) κουλτούρα, ακόμα και στις πολλές περιπτώσεις που υπήρχε αντιπολιτευτικό ή καταγγελτικό περιεχόμενο, μας έκανε να νιώθουμε μια γειτνίαση, μια οικειότητα σε σχέση με τις ΗΠΑ και τα κεντρικά της αφηγήματα. Ακόμα κι ασυνείδητα να νιώθουμε ότι είμαστε μια οικογένεια. Αυτός ήταν ο μηχανισμός να καταπίνουμε τις αντιφάσεις της. ΟΚ εγκληματίες πολέμου, αλλά γαμάτα συγκροτήματα και φοβερές σειρές. Γίναμε συμμέτοχοι στον εγκληματικό της χαρακτήρα, γίναμε κοινωνοί της προπαγάνδας της, γίναμε σάρκα από τη σάρκα της κι αίμα από το αίμα της.
Πάνω και σε αυτό –πέρα από τις ευρύτερες βαθιές ρίζες ιμπεριαλιστικού χαρακτήρα- χτίσαμε την φαντασίωση και το αφήγημα του δυτικού κόσμου. Σκεφτείτε το λίγο σήμερα ποια είναι η κυρίαρχη άποψη για τον Ψυχρό Πόλεμο, τι γνώμη έχουν ακόμα κι Αριστεροί για την ΕΣΣΔ και τι για τις ΗΠΑ, τι γνώμη έχουν για κάθε λαό, κράτος ή ηγέτη πήγε ποτέ κόντρα στις ΗΠΑ. Πόσο φτηνοί είμαστε στις κρίσεις μας για τις ΗΠΑ και πόσο ακριβοί για τους απέναντί της. Πόσο μανιχαϊστικά αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, πόση -αμερικάνικη- αλαζονεία κρύβει η σκέψη μας.
Κι αυτός ήταν ο καλύτερος τρόπος να μας πάρει η Αμερική μαζί της. Πώς να τα βάλεις με τον καπιταλισμό όταν τα ρούχα σου, η γλώσσα σου, το φαγητό σου, οι διασκεδάσεις σου, τα όνειρά σου έχουν τα χρώματά του; Έγινε βαθιά υπαρξιακό, αυτοάνοσο νόσημα.
Σήμερα που οι κρίσεις είναι τεράστιες και βαθιές, τα προσχήματα έχουν παραμεριστεί. Η Αμερική δεν κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που έκανε τον προηγούμενο αιώνα, απλώς το κάνει πιο αντιδραστικά, πιο βίαια, πιο παράτολμα. Είναι μεγάλη παγίδα να πέσει όλο το ανάθεμα στον Τραμπ. Είναι τόσο αστείο που υπερασπιζόμαστε μια χώρα δολοφόνο, μια ιστορία γεμάτη αίμα για να καταδείξουμε μια δήθεν ανατροπή της εξέλιξης και της προόδου από κάποιον ηγέτη. Ο κακός, ο τρελός που χάλασε μια όμορφη δημοκρατία, ένα ελεύθερο κράτος. Κατά το αφήγημα πως ο Χίτλερ ξεκίνησε έναν παγκόσμιο πόλεμο λόγω…τρέλας. Απλά αφηγήματα για μπερδεμένα μυαλά. Ο Τραμπ όσο σιχαμένος κι αν είναι, είναι η αιχμή του δόρατος μιας συγκεκριμένης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής συγκρότησης, είναι ένα ακόμα κομμάτι μιας συγκεκριμένης ιστορικής συνέχειας, είναι προϊόν μιας συγκεκριμένης κουλτούρας και πολιτισμού, είναι ακόμα ένας στη λίστα.
Αλλά ας αφήσουμε αυτόν, αυτούς. Εμείς πόση Αμερική κρύβουμε μέσα μας;
Σας ρωτάω ξανά. Άλλαξε κάτι;
Γράφει ο Μάκης Αρμένης* Σας ρωτάω ξανά. Άλλαξε κάτι; Θα το ξαναγράψω. Και του χρόνου το ίδιο. Και κάθε χρόνο, όσο η πραγματικότητα επιμένει να με διαψεύδει. Σας ρωτάω, άλλαξε...