Γράφει ο Μάκης Αρμένης

Υπάρχουν τραγωδίες που γίνονται ταινίες και άλλες που μένουν σιωπή.

Το Ολοκαύτωμα έγινε βιβλία, μνημεία, κινηματογράφος. Και σωστά. Η μνήμη εκείνης της φρίκης είναι ίσως από τα ελάχιστα πράγματα που δικαιολογούν ακόμη τη λέξη πολιτισμός.

Αλλά η ιστορία έχει μια παράξενη συνήθεια. Δεν θυμάται όλους τους νεκρούς με τον ίδιο τρόπο.

Στη Γάζα, εδώ και μήνες, ο κόσμος παρακολουθεί μια καταστροφή σχεδόν σε απευθείας μετάδοση. Ολόκληρες γειτονιές σβήνουν από τον χάρτη, οικογένειες χάνονται κάτω από τα ερείπια και μια γενιά παιδιών μαθαίνει τον κόσμο μέσα από τον ήχο των βομβαρδισμών.

Οι αριθμοί είναι τρομακτικοί. Δεκάδες χιλιάδες νεκροί. Ανάμεσά τους πάνω από είκοσι χιλιάδες παιδιά. Αν σταθεί κανείς λίγο σε αυτόν τον αριθμό, παύει να είναι στατιστική. Είναι μια χαμένη πόλη παιδιών.

Και όμως ο κόσμος μοιάζει να έχει μάθει να ζει με αυτό.

Η κριτική στην πολιτική του κράτους του Ισραήλ δεν είναι αντισημιτισμός. Ο αντισημιτισμός υπήρξε μία από τις πιο σκοτεινές και εγκληματικές ιδεολογίες της ευρωπαϊκής ιστορίας, που οδήγησε σε διωγμούς, πογκρόμ και τελικά στο Ολοκαύτωμα. Όποιος έχει στοιχειώδη ιστορική συνείδηση δεν μπορεί παρά να τον καταδικάζει χωρίς καμία επιφύλαξη.

Αλλά ακριβώς γι’ αυτό η έννοια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ασπίδα απέναντι σε κάθε κριτική. Η πολιτική ενός κράτους δεν ταυτίζεται με έναν λαό ούτε με μια θρησκεία.

Η μνήμη δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά.

Γιατί όταν παιδιά πεθαίνουν κάτω από τα ερείπια, η ιστορία δεν ενδιαφέρεται για γεωπολιτικές εξηγήσεις. Θυμάται μόνο ότι κάποτε οι άνθρωποι υποσχέθηκαν πως δεν θα το επιτρέψουν ξανά.

Και όμως ο πόλεμος δεν σταμάτησε στη Γάζα. Οι βομβαρδισμοί συνεχίζονται στον Λίβανο, ανοίγοντας ένα ακόμη μέτωπο. Την ίδια στιγμή, η παράλογη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν απειλεί να μετατρέψει την κρίση σε μια γενικευμένη ανάφλεξη της Μέσης Ανατολής.

Πίσω όμως από κάθε μεγάλο πόλεμο υπάρχει πάντα και μια μεγάλη σκιά. Στην περίπτωση αυτή η σκιά φτάνει μέχρι την Ουάσιγκτον. Η πολιτική και στρατιωτική στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών υπήρξε για δεκαετίες το πιο σταθερό δίχτυ ασφαλείας του Ισραήλ. Και όταν μια υπερδύναμη στέκεται τόσο καθαρά πίσω από έναν πόλεμο, η διεθνής κοινότητα μαθαίνει εύκολα να μιλά χαμηλόφωνα.

Έτσι γεννιέται η πιο επικίνδυνη μορφή συνενοχής, η σιωπή.

Σήμερα θύμα, αύριο θύτης. Σήμερα εκδίκηση, αύριο νέα εκδίκηση.

Και κάπως έτσι τα παιδιά της Γάζας θα μείνουν έξω από τις ταινίες της ιστορίας.

Γιατί στον πραγματικό κόσμο, οι πιο μεγάλες τραγωδίες σπάνια έχουν θεατές.